وبلاگ
تنیس البو چیست؟ علائم و درمان بدون جراحی با فیزیوتراپی | کلینیک آمیتیس
تنیس البو یا آرنج تنیس‌بازان چیست؟
آیا هنگام بلند کردن یک استکان چای، دست دادن با دیگران یا کار با موس و کیبورد، دردی تیز و آزاردهنده در قسمت خارجی آرنج خود احساس می‌کنید؟ این عارضه که به نام علمی لترال اپی‌کوندیلیت (Lateral Epicondylitis) و به زبان عامیانه تنیس البو (Tennis Elbow) شناخته می‌شود، یکی از شایع‌ترین آسیب‌های ناشی از استفاده بیش از حد از تاندون‌های عضلات ساعد است.
برخلاف نام آن، این مشکل فقط مختص ورزشکاران تنیس نیست؛ بلکه کارمندان، آشپزها، نقاشان، گیتاریست‌ها و هرکسی که حرکات تکراری مچ دست و ساعد را انجام دهد، ممکن است به آن مبتلا شود. خوشبختانه در کلینیک فیزیوتراپی آمیتیس، با استفاده از روش‌های پیشرفته غیرجراحی می‌توان این تاندونیت مزمن را به طور کامل درمان کرد.
علت بروز و پاتوفیزیولوژی تنیس البو
تنیس البو در اثر استفاده بیش از حد (Overuse Injury) و ایجاد ریزآسیب (Micro-tears) در تاندون مشترک اکستانسورهای مچ دست (به‌ویژه عضله Extensor Carpi Radialis Brevis یا ECRB) در محل اتصال آن به برجستگی استخوانی خارج آرنج (لترال اپی‌کوندیل) رخ می‌دهد.
برخلاف تصور عموم که نام «-یت» (Inflammation) را به همراه دارد، بررسی‌های بافت‌شناسی نشان داده‌اند که در موارد مزمن، بافت تاندون دچار تخریب و عدم ترمیم کلاژن (Tendinosis) می‌شود و خون‌رسانی ضعیف این ناحیه روند بهبود را کند می‌کند.
علائم بالینی تنیس البو
- درد و سوزش در قسمت خارجی آرنج که گاهی به سمت ساعد و مچ دست تیر می‌کشد.
- ضعف در گرفتن اشیاء؛ به طوری که فرد ممکن است در بلند کردن کیف، باز کردن درب بطری یا دست دادن دچار مشکل شود.
- تشدید درد با فعالیت‌های مقاومتی مچ دست (مانند خم کردن مچ به سمت بالا یا اکستنسور مقاومت‌شده).
- حساسیت شدید به لمس در برآمدگی استخوانی خارج آرنج.
ارزیابی و تست‌های بالینی در کلینیک آمیتیس
فیزیوتراپیست‌های ما در کلینیک آمیتیس برای تشخیص دقیق تنیس البو از تست‌های بالینی معتبری استفاده می‌کنند:
- تست کوزن (Cozen’s Test): از بیمار خواسته می‌شود مشت کرده و مچ دست را به سمت بالا بیاورد در حالی که فیزیوتراپیست به آن مقاومت می‌دهد؛ بروز درد ناگهانی در خارج آرنج مثبت بودن تست را نشان می‌دهد.
- تست میل (Mill’s Test): کشش غیرفعال عضلات اکستانسور ساعد که با کشیدگی تاندون دردناک می‌شود.
- تست صندلی (Chair Test): ناتوانی در بلند کردن یک صندلی سبک با دست در حال pronation (کف دست رو به پایین).
روش‌های نوین درمان تنیس البو بدون جراحی در کلینیک آمیتیس
۱. لیزر پرتوان (High-Power Laser Therapy)
لیزر پرتوان با نفوذ عمیق به بافت تاندون آسیب‌دیده، جریان خون موضعی را به شدت افزایش داده، ساخت کلاژن را تحریک می‌کند و التهاب و درد مزمن را کاهش می‌دهد.
۲. شاک‌ویو تراپی (Shockwave Therapy)
امواج صوتی پرانرژی که با شکستن بافت‌های اسکار قدیمی و تحریک عروق‌زایی (Angiogenesis)، روند ترمیم طبیعی تاندون‌های مزمن تنیس البو را فعال می‌کنند.
۳. اولتراسوند تراپی و تکنیک‌های دستی (Manual Therapy & Ultrasound)
آزادسازی چسبندگی‌های بافت نرم، ماساژ عرضی تاندون (Cross-Friction Massage) و موبیلیزاسیون مفصل آرنج و رادی اولنار.
۴. بریس و ارگونومی (Bracing & Ergonomics)
استفاده از بندهای حمایتی مخصوص (Counterforce Brace) برای کاهش فشار روی محل اتصال تاندون در طول فعالیت‌های روزانه.
تمرینات تخصصی فیزیوتراپی برای درمان تنیس البو در خانه
تمرین‌درمانی کلید اصلی بازگشت قدرت و انعطاف‌پذیری به تاندون است. این تمرینات باید بدون درد شدید انجام شوند:
۱. تمرین انقباض اکسنتریک مچ (Eccentric Wrist Extension)
- نحوه اجرا: بنشینید، ساعد خود را روی ران یا میز قرار دهید به طوری که مچ دست و دست از لبه میز آویزان باشد و یک وزنه سبک (یا بطری آب معدنی نیم لیتری) در دست بگیرید کف دست رو به پایین باشد. با دست سالم دست آسیب‌دیده را به سمت بالا ببرید، سپس به آرامی و در عرض ۳ تا ۵ ثانیه اجازه دهید دست آسیب‌دیده وزنه را به سمت پایین هدایت کند. (۳ ست ۱۰ تایی)
۲. کشش عضلات اکستانسور ساعد (Wrist Extensor Stretch)
- نحوه اجرا: بازوی خود را کاملاً صاف جلو دراز کنید، کف دست رو به پایین باشد و مچ را به سمت پایین خم کنید (انگشتان به سمت زمین). با دست دیگر به آرامی مچ را بیشتر به سمت بدن بکشید تا کشش ملایمی در پشت ساعد و خارج آرنج احساس کنید. این حالت را ۱۵ الی ۳۰ ثانیه نگه دارید. (۳ تکرار)
۳. تمرین تقویت سوپینیشن مچ (Supination Strengthening)
- نحوه اجرا: آرنج را با زاویه ۹۰ درجه کنار بدن نگه دارید و یک جسم سبک یا چکش سبک دست بگیرید. مچ دست را به سمت داخل و خارج بچرخانید تا عضلات ساعد تقویت شوند.
پرسش‌های پرتکرار
۱. آیا تنیس البو حتماً نیاز به جراحی دارد؟
خیر! بیش از ۹۰ درصد بیماران مبتلا به تنیس البو با روش‌های غیرجراحی شامل فیزیوتراپی، لیزر پرتوان، شاک‌ویو تراپی و تمرینات اصلاحی در کلینیک آمیتیس کاملاً بهبود می‌یابند.
۲. چه مدت طول می‌کشد تا تنیس البو درمان شود؟
به دلیل خون‌رسانی ضعیف در بافت تاندون، روند بهبودی ممکن است چند هفته تا چند ماه طول بکشد. استمرار در انجام تمرینات خانگی و رعایت نکات ارگونومیک نقش کلیدی در سرعت بهبودی دارد.
۳. آیا استفاده از آرنج‌بند (بند تنیس البو) مفید است؟
بله؛ استفاده از بندهای حمایتی مخصوص (Counterforce) در هنگام کار یا فعالیت‌های سنگین، بار وارد شده بر محل اتصال تاندون را پخش کرده و از فشار مستقیم جلوگیری می‌کند.